Umowa cywilnoprawna dla nauczyciela

Pytanie: Czy dopuszczalne jest zatrudnienie nauczyciela w szkole niepublicznej zaocznej o uprawnieniach szkoły publicznej na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenia lub umowa o dzieło)? Jeżeli tak, to proszę o wyjaśnienie, jakich elementów nie powinna zawiera umowa zlecenia, aby nie spełniała warunków umowy o pracę. Czy można zawierać umowę zlecenia na okres semestru?

Odpowiedź: Jeżeli nauczyciel szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej będzie zobowiązany do pracy w określonym miejscu i w określonych godzinach, w sposób ciągły i pod kierownictwem pracodawcy (a taką wyłącznie jest praca w szkole) to należy zatrudnić go na podstawie umowy o pracę.

Nie można zastąpić umowy o pracę umową cywilnoprawną

Nie każdą pracę można wykonywać na podstawie umów cywilnoprawnych. Umowa cywilnoprawna i umowa o pracę dotyczą bowiem różnych rodzajów wykonywanej pracy i nie można stosować ich zamiennie, ponieważ cechy zadań, które można wykonywać na ich podstawie, są różne.

Nazwa umowy nie ma znaczenia, gdy jej cechy wskazują na umowę o pracę

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie na tych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Przy zachowaniu takich warunków wykonywania pracy nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną. Jeżeli więc nauczyciel szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej:
1) jest zobowiązany do pracy w określonym miejscu i w określonych godzinach, w sposób ciągły,
2) jest poddany bieżącemu nadzorowi pracodawcy wykonując powierzone zadania
to zatrudnienie takie nosi cechy stosunku pracy i powinno być uregulowane umową o pracę.

Umowy cywilnoprawne na dodatkowe zadania

Zatrudnienie niepracownicze, tj. na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenia, umowa o pracę), nie może nosić cech umowy o pracę, ponieważ byłoby ono niezgodne z prawem i w istocie oznaczałoby zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Umowy cywilnoprawne mogą być stosowane natomiast do realizacji dodatkowego, jednorazowego zadania które nauczyciel może wykonać w miejscu i czasie przez siebie ustalonym, a nie związanym z organizacją pracy szkoły.

Cechy umowy o dzieło i zlecenia

Zawarcie umowy zlecenia oznacza, że zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania określonych zadań. Umowę o dzieło stosuje się do przygotowania określonego dzieła. Umowy powinny określać termin realizacji, wysokość wynagrodzenia i formy jego płatności oraz inne szczegółowe uregulowania istotne dla obu stron, np. możliwość odstąpienia od umowy, kary umowne, itp..

Umowa zlecenia na wykonywanie określonej pracy

Umowa zlecenia wiąże co do wykonania określonej pracy - zleceniodawca określa termin jej wykonania i może wskazać wymagane sposoby realizacji, natomiast nie może wymagać by zleceniobiorca pracował w wyznaczonych godzinach, w wyznaczonym miejscu i był pod bieżącym nadzorem. Jeżeli wykonanie zadania wymagałoby spełnienia takich warunków to byłaby to praca, którą należy świadczyć w ramach stosunku pracy. Często stosowanymi umowami cywilnoprawnymi jest np. umowa zlecenia na organizację akcji „lato i zima w mieście", czy opieka nad dziećmi dowożonymi do szkoły.

Umowa o dzieło na wykonanie określonego zadania

W umowie o dzieło określany jest rodzaj dzieła, termin jego wykonania. Można w niej także wskazać warunki odbioru, można udostępnić środki wykonania dzieła i miejsce realizacji. Wykonawca ma jednak swobodę w bieżącej pracy nad dziełem i jest związany tylko co do celu, tzn. powstania dzieła lub wyznaczonej jego części w terminie.
Zawarcie w danym przypadku z nauczycielem szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej uzależnione jest więc w szczególności od charakteru zadań, które będzie on wykonywał, jak również warunków, na jakich pracę tę ma świadczyć. Przykładem jest umowa o dzieło na opracowanie autorskiego projektu konkursu szkolnego.

Podstawa prawna:

• art. 22 § 1, § 11, § 12 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.),
• art. 627, art. 734 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93).

Zatrudnianie i zwalnianie nauczycieli podlega weryfikacji Kuratora Oświaty. Poznaj dobre praktyki i przykłady klikając poniższy przycisk